Η Κυριαρχία του Θεού

Η Αγία Γραφή διδάσκει με σαφήνεια για την κυριαρχία του Θεού. «Κατά την θέλησιν αυτού πράττει … δεν υπάρχει ο εμποδίζων την χείρα αυτού» (Δαν. δ΄35). «Διότι συ έκτισας τα πάντα, και διά το θέλημά σου υπάρχουσι και εκτίσθησαν» (Αποκ. δ΄11). «Πάντα όσα ηθέλησεν ο Κύριος εποίησεν, εν τω ουρανώ και εν τη γη» (Ψαλμ. ρλε΄6). Έτσι, ο Σολομών μπορούσε να πει: «Η καρδία του βασιλέως είναι εν τη χειρί του Κυρίου ως ρεύματα υδάτων. Όπου θέλει, στρέφει αυτήν» (Παρ. κα΄1). Ο Απόστολος Παύλος, γνωρίζοντας για την κυριαρχία του Θεού, έγραψε: «Θέλω δε επιστρέψει πάλιν εις εσάς, του Θεού θέλοντος» (Πράξ. ιη΄21, Ρωμ. ιε΄32), ενώ ο Απόστολος Ιάκωβος παρακινεί, «λέγετε, εάν ο Κύριος θελήση» (Ιακ. δ΄15).

Προορισμός και Ανθρώπινη Ελευθερία. Η Αγία Γραφή αποκαλύπτει τον πλήρη έλεγχο του Θεού επάνω στον κόσμο. Αυτός «προώρισε» τους ανθρώπους «συμμόρφους της εικόνος του Υιού αυτού» (Ρωμ. η΄29,30), για να τους υιοθετήσει ως παιδιά Του και να λάβουν την κληρονομία (Εφεσ. α΄4,5,11). Τι μπορεί να συνεπάγεται μια τέτοια κυριαρχία για την ανθρώπινη ελευθερία;

Το ρήμα προορίζω σημαίνει «καθορίζω εκ των προτέρων». Μερικοί θεωρούν ότι αυτά τα κείμενα διδάσκουν ότι ο Θεός αυθαίρετα εκλέγει μερικούς για σωτηρία και άλλους σε καταδίκη, ανεξάρτητα από τη δική τους εκλογή. Αλλά η μελέτη των συμφραζομένων δείχνει ότι ο Απόστολος Παύλος δε μιλάει ότι ο Θεός αποκλείει κάποιον από ιδιοτροπία.

Η αξιοπιστία αυτών των κειμένων είναιπασιφανής η Αγία Γραφή ολοκάθαρα δηλώνει ότι ο Θεός «θέλει να σωθώσι πάντες οι άνθρωποι, και να έλθωσιν εις επίγνωσιν της αληθείας» (Α΄Τιμ. β΄4). Ο Θεός δε θέλει «να απολεσθώσι τινές, αλλά πάντες να έλθωσιν εις μετάνοιαν» (Β΄Πέτρ. γ΄9). Δεν υπάρχει καμιά απόδειξη ότι ο Θεός όρισε κάποιοι να απολεσθούν. Μια τέτοια απόφαση θα ήταν άρνηση του Γολγοθά, όπου ο Ιησούς πέθανε για τον καθένα. Ο καθένας βρίσκεται στο εδάφιο «διότι τόσον ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον, ώστε έδωκε τον Υιόν αυτού τον μονογενή, διά να μη απολεσθήπας ο πιστεύων εις αυτόν, αλλά να έχη ζωήν αιώνιον» (Ιωάν. γ΄16), και σημαίνει ότι οκαθένας μπορεί να σωθεί.

Το ότι η ελεύθερη βούληση του ανθρώπου είναι ο αποφασιστικός συντελεστής στο προσωπικό πεπρωμένο του, αποδεικνύεται από το γεγονός ότι ο Θεός συνεχώς παρουσιάζει τα αποτελέσματα της υπακοής και της ανυπακοής, και προτρέπει τον αμαρτωλό να εκλέξει την υπακοή και τη ζωή (Δευτ. λ΄19, Ναυή κδ΄15, Ησ. α΄16,20, Αποκ. κβ΄17), και επίσης από το γεγονός ότι είναι δυνατόν σε έναν πιστό που κάποτε δέχθηκε τη χάρη, να αποσκιρτήσει και να χαθεί (Α΄Κορ. θ΄27, Γαλ. ε΄4, Εβρ. ς΄4-6, ι΄29).

Ο Θεός προβλέπει την εκλογή που κάθε άτομο θα κάνει, αλλά η πρόγνωσή Του δεν αποφασίζει ποια θα είναι η εκλογή . Ο βιβλικός προορισμός συνίσταται στην οριστική πρόθεση του Θεού ότι όλοι όσοι εκλέγουν να πιστέψουν στο Χριστό, θα σωθούν (Ιωάν. α΄12, Εφεσ. α΄4-10).

Τότε τι εννοεί η Αγία Γραφή όταν λέει ότι ο Θεός αγάπησε τον Ιακώβ και μίσησε τον Ησαύ (Ρωμ. θ΄13), και ότι σκλήρυνε την καρδιά του Φαραώ (εδ. 15-18, Έξ. θ΄16, δ΄21); Τα συμφραζόμενα αυτών των κειμένων δείχνουν ότι το ενδιαφέρον του Απόστολου Παύλου είναι η αποστολή και όχι η σωτηρία. Η λύτρωση είναι διαθέσιμη στον καθένα – αλλά ο Θεός εκλέγει ορισμένα πρόσωπα για ειδικές αποστολές. Η σωτηρία ήταν εξίσου διαθέσιμη για τον Ιακώβ και τον Ησαύ, αλλά ο Θεός έκλεξε τον Ιακώβ και όχι τον Ησαύ να είναι η γενεαλογία μέσα από την οποία θα έδινε το μήνυμα της σωτηρίας στον κόσμο. Ο Θεός εξασκεί την κυριαρχία Του στη στρατηγική της αποστολής Του.

Όταν η Αγία Γραφή λέει ότι ο Θεός σκλήρυνε την καρδιά του Φαραώ, απλώς πιστώνει στο Θεό ότι Αυτός επιτρέπει να γίνει κάτι και δεν υποδηλώνει ότι το επιβάλει. Η αρνητική απάντηση του Φαραώ προς την κλήση του Θεού, στην πραγματικότητα επεξηγεί το σεβασμό του Θεού προς την ελευθερία του για εκλογή.

Πρόγνωση και Ανθρώπινη Ελευθερία. Μερικοί πιστεύουν ότι ο Θεός σχετίζεται με τα πρόσωπα χωρίς να γνωρίζει την εκλογή τους μέχρι να την κάνουν, ότι ο Θεός γνωρίζει μερικά μελλοντικά γεγονότα όπως η Δευτέρα Παρουσία, η χιλιετηρίδα και η αποκατάσταση της γης, αλλά δεν έχει ιδέα ποιοι θα σωθούν. Αισθάνονται ότι η δυναμική σχέση του Θεού με την ανθρώπινη φυλή θα ήταν ένας κίνδυνος αν Αυτός γνώριζε το κάθετι που θα συνέβαινε από αιωνιότητα σε αιωνιότητα. Μερικοί κάνουν και τη σκέψη ότι ο Θεός θα αισθανόταν ανία αν γνώριζε το τέλος από την αρχή.

Αλλά η γνώση του Θεού για το τι θα κάνουν τα άτομα δεν παρεμβαίνει στο ό,τι εκλέγουν να κάνουν, περισσότερο από ό,τι η γνώση του ιστορικού για το τι έκαναν οι άνθρωποι στο παρελθόν παρεμβαίνει στις πράξεις τους. Ακριβώς όπως μια κινηματογραφική μηχανή καταγράφει μια σκηνή αλλά δεν την αλλάζει, η πρόγνωση βυθίζει το βλέμμα στο μέλλον χωρίς να το αλλοιώνει. Η πρόγνωση της Θεότητας ποτέ δεν παραβιάζει την ανθρώπινη ελευθερία.